Hypphwl

Mjedwjedźe

Bruny mjedwjedź (Ursus arctos)
systematika
domena	Eukaryoty
swět	Zwěrina
rjadownja:	Cycaki (Mammalia)
podrjadownja:	(Eutheria)
nadrjad:	Laurasiatheria
rjad:	Rubježne zwěrjata (Carnivora)
nadswójba:	(Canoidea)
swójba:	Mjedwjedźe
wědomostne mjeno
Ursidae
Fischer (1817)
rozšěrjenišćo
Orientaciska mapa dosaha wustupowanja mjedwjedźow
Systematika w Wikispecies
Galerija fotow we Wikimedia Commons
p • d • w

Mjedwjedźe (Ursidae) su cycakowa swójba z porjada rubježnych zwěrjatow (Carnivora). K swójbje słuša 8 družinow.

Wopis[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Mjedwjedźe su rubježne zwěrjata, kotrež docpěja dołhosć wot něhdźe 1 m hač do nimale 3 m. Sančki su mjeńše hač sancy. Ćěło je masiwny, ale nohi su relatiwnje krótke a jara sylne. Jich wopuš je jara krótki a tohodla lědma widźomny. Mjedwjedźe maja małke wóčki a małke, kulojte wuši. Jich koža je dołha a wiwlata. Pjeć palcow njese dołhe pazory.

Mjedwjedźe su wšožrački, z wuwzaćom wulkeho pandy.

Traće nošnosće docpěje něhdźe 6 hač do 9 měsacow, z wuwzaćom malajiskeho mjedwjedźa (96 dnjow). Młodźata so jara małke porodźa z wažu mjez 230 a 450 g. Wone so 1 hač 1,5 lět cycaja a w starobje wot 2 hač 3 lět maćerju wopušća. W starobje wot 2,5 hač 5 lět bywaja ródnje zrałe.

Rozšěrjenje a žiwjenski rum[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Wone su žiwe w lěsach, tundrach a połpušćinach Eurazije a sewjerneje Ameriki. Tam su wodnjo, w switanju abo směrkanju aktiwne. Jich rewěry su wulke. Jich lěhančko je w sam twarjenych twarach, pod wuwrótom, w skalnych jamach abo w hustym podrosće.

Klasifikacija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

• Podswójba: pandy (Ailuropodinae)
  • Ród Ailuropoda
    • Wulki panda, wulki pandamjedwjedź (Ailuropoda melanoleuca)
• Podswójba: krótkohłowne mjedwjedźe?? (Tremarctinae)
  • Arctodus
    • Krótkonosny mjedwjedź (Arctodus simus) †
  • Tremarctos
    • Brylaty mjedwjedź (Tremarctos ornatus)
• Podswójba: mjedwjedźe (Ursinae)
  • Helarctos
    • Malajiski mjedwjedź (Helarctos malayanus)
  • Melursus
    • Hubkowy mjedwjedź (Melursus ursinus)
  • Ursus
    • Baribal^[1], corny mjedwjedź^[1] (Ursus americanus)
    • Bruny mjedwjedź (Ursus arctos)
    • Běły mjedwjedź (Ursus maritimus)
    • Wuwlak^[2] (Ursus thibetanus)

Po nowšich žórłach čerwjeny panda (Ailurus fulgens) so nětko do swójskeje swójby zarjaduje. W někotrych žórłach słuša k swójbje barikow (Procyonidae) abo hromadu z wulkim panda k swójbje (Ailuridae).

Galerija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

• 

  Běły mjedwjedź (Ursus maritimus) je jenički mjedwjedź, kotryž přewažnje mjaso žerje

• 

  Wulki panda (Ailuropoda melanoleuca) je jedna najbóle rědkich družinow mjedwjedźow

Nóžki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

1. ↑ ^{1,0 1,1} Helmut Jenč, Anja Pohončowa, Jana Šołćina: Němsko-hornjoserbski słownik noweje leksiki. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2006, ISBN 3-7420-2012-9, str. 26, pod hesłom Baribal.
2. ↑ Helmut Jenč, Anja Pohončowa, Jana Šołćina: Němsko-hornjoserbski słownik noweje leksiki. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2006, ISBN 3-7420-2012-9, str. 89, pod hesłom Kragenbär.

Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

• Wolfgang Puschmann (wud.): BI-Lexikon Zootiere. VEB Biobliographisches Institut, Leipzig 1989. , strona 30 (němsce)
• Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 1. zwjazk, ISBN 3-411-12013-4, strona 81 (němsce)

Eksterne wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons:
Mjedwjedźe

Tutón nastawk je hišće zarodk wo coologiji. Móžeš pomhać jón dale redigować. K tomu stłóč na «wobdźěłać». Jeli eksistuje w druhej rěči hižo bóle wuwity nastawk ze samsnej temu, potom přełožuj a dodawaj z njeho.

Jeli nastawk ma wjace hač jedyn njedostatk, wužiwaj prošu předłohu {{Předźěłuj}}. Nimo toho so awtomatisce kategorija Kategorija:Zarodk wo coologiji doda.